Radny Rady Miejskiej w Lęborku Łukasz Hrycyk złożył interpelację do burmistrza Lęborka Jarosława Litwina w sprawie wpływu systemu kaucyjnego na funkcjonowanie Zakładu Zagospodarowania Odpadów „Czysta Błękitna Kraina” w Czarnówku. Radny chce wiedzieć czy wprowadzenie systemu od 1 października 2025 r. pogorszy sytuację finansową zakładu, czy wpłynie on na koszty gospodarowania odpadami w Lęborku i czy w efekcie mieszkańcy miasta i gmin obsługiwanych przez spółkę będą płacić więcej za odbiór śmieci.
– Chcę sprawdzić, czy wejście w życie systemu kaucyjnego będzie miało wpływ na funkcjonowanie ZZO „Czysta Błękitna Kraina”, a w konsekwencji na opłaty ponoszone przez mieszkańców. Nie szukam sensacji i nie twierdzę, że podwyżki są przesądzone. Chcę poznać fakty, analizy i odpowiedzi na pytanie, czy nasze miasto jest przygotowane na zmiany – napisał radny Hrycyk na swoim facebookowym profilu.
Tracą wartościowe surowce
W swoim piśmie radny podkreśla, że system kaucyjny jest rozwiązaniem, którego celem jest zwiększenie poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, co należy ocenić pozytywnie z punktu widzenia ochrony środowiska. Dodał, że coraz więcej samorządów i przedsiębiorstw komunalnych zwraca uwagę na skutki finansowe wynikające z odpływu najbardziej wartościowych surowców, takich jak butelki PET, puszki aluminiowe oraz część opakowań szklanych.
– Do tej pory surowce te stanowiły istotne źródło przychodów dla zakładów zagospodarowania odpadów i pozwalały częściowo bilansować koszty funkcjonowania systemów gospodarki odpadami. Wraz z wdrożeniem systemu kaucyjnego znaczna część tych odpadów trafia poza system komunalny, co może oznaczać zmniejszenie przychodów spółek komunalnych i wzrost kosztów zagospodarowania pozostałych odpadów – mówi Łukasz Hrycyk, radny Rady Miejskiej w Lęborku.
Samorządy szacują straty
Radny zaznaczył, że problem ten dostrzegają już samorządy w całej Polsce. Jako przykład podał Zakład Utylizacyjny w Gdańsku, który szacuje straty związane z odpływem wartościowych surowców na poziomie przekraczającym 8 mln zł rocznie. Natomiast Przedsiębiorstwo LECH w Białymstoku wskazuje na możliwy ubytek przychodów rzędu 4,5 mln zł rocznie.
– Co istotne, problem ten nie dotyczy wyłącznie największych miast. Coraz częściej skutki funkcjonowania systemu kaucyjnego wskazywane są również przez mniejsze samorządy, miasta powiatowe i gminy podmiejskie. Przykładem jest gmina Kobiór w województwie śląskim, licząca około 5 tys. mieszkańców, gdzie od 2026 roku wzrosły opłaty za gospodarowanie odpadami, a władze gminy jako jedną przyczyn wskazały skutki funkcjonowania systemu kaucyjnego – twierdzi Łukasz Hrycyk.
Zaczęły się podwyżki
Z podanych przez radnego przykładów wynika, że podobne problemy sygnalizują również: Pruszków, gdzie stawka za odbiór odpadów wzrosła z 34 zł do 38 zł od osoby, Kołobrzeg oraz Jaworzno, gdzie lokalne władze otwarcie wiążą wyższe koszty systemu gospodarowania odpadami oraz wzrost cen w przetargach z wejściem w życie systemu kaucyjnego. Problem jest również w Głogowie, gdzie od sierpnia 2026 roku planowana jest kolejna podwyżka opłat o 5 zł od osoby. Radny przekazał, że władze spółki komunalnej wskazują wprost na ubytek setek ton wartościowych surowców selektywnych, które do tej pory stanowiły istotne źródło przychodów dla systemu.
– Powyższe przykłady pokazują, że skutki systemu kaucyjnego mogą mieć realny wpływ na funkcjonowanie lokalnych systemów gospodarki odpadami oraz wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców – uważa radny Hrycyk.
Następnie radny zadał dziewięć pytań:
- Jakie przychody uzyskał ZZO „Czysta Błękitna Kraina” Sp. z o.o. ze sprzedaży surowców wtórnych w roku 2025, z podziałem na:
- tworzywa sztuczne (PET),
- puszki aluminiowe,
- szkło opakowaniowe,
- pozostałe surowce?
- Jaki procent przychodów ze sprzedaży surowców wtórnych stanowiły odpady objęte obecnie systemem kaucyjnym?
- Czy spółka przeprowadzała analizę wpływu systemu kaucyjnego na swoje przychody i koszty działalności? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych założeń i wniosków.
- Jakiego spadku ilości odpadów objętych systemem kaucyjnym spodziewa się ZZO „Czysta Błękitna Kraina”?
- Czy Zarząd spółki przewiduje, że funkcjonowanie systemu kaucyjnego może wpłynąć na wzrost kosztów funkcjonowania gospodarki odpadami na terenie obsługiwanych gmin?
- Czy sporządzono szacunki dotyczące wpływu nowych regulacji na wysokość opłat za gospodarowanie odpadami ponoszonych przez mieszkańców?
- Czy spółka przewiduje konieczność rekompensowania utraconych przychodów z innych źródeł lub zmianę obowiązujących stawek za zagospodarowanie odpadów?
- Jakie działania przygotowawcze zostały podjęte przez spółkę w związku z wejściem w życie systemu kaucyjnego?
- Czy Zarząd spółki przewiduje, że wdrożenie systemu kaucyjnego może mieć wpływ na wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w Lęborku i pozostałych gminach będących udziałowcami spółki?
Sprawa wymaga uwagi
– Uważam, że temat ten wymaga szczególnej uwagi już dziś. Nie kwestionuję samej idei systemu kaucyjnego, ponieważ jego cele środowiskowe są słuszne. Naszym obowiązkiem jako samorządowców jest jednak odpowiednio wcześnie przeanalizować jego skutki finansowe dla lokalnego systemu gospodarowania odpadami, tak aby mieszkańcy nie zostali w przyszłości zaskoczeni ewentualnym wzrostem kosztów – podsumowuje Łukasz Hrycyk.
