W niedzielę, 1 marca, w Lęborku odbyły się uroczystości związane z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Święto zostało ustanowione w 2011 r. przez Sejm RP jako wyraz hołdu dla bohaterów antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia, którzy po II wojnie światowej przeciwstawili się narzuconej siłą władzy komunistycznej.
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Słupsku rozpoczęły się od mszy św. o godz. 9:30 w kościele pw. Miłosierdzia Bożego przy ul. Kasztanowej. Po nabożeństwie delegacje władz samorządowych, służb mundurowych, parlamentarzystów, rzemieślnicy, delegacje instytucji, partii politycznych i rodzina rotmistrza Jana Skorba złożyli kwiaty i zapaliły znicze pod tablicą upamiętniającą żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej oraz innych bohaterów podziemia niepodległościowego, w tym rtm. Jan Skorba.
– Spotykamy się dziś przy tablicy rotmistrza Jana Skorba oraz żołnierzy wileńskiego oddziału Armii Krajowej, aby oddać im hołd i pokazać, że pamięć trwa, że kolejne pokolenia Lęborczan wiedzą, komu zawdzięczamy wolność i niepodległość. Dziękuję wszystkim, którzy podtrzymują tę pamięć – żołnierzom, pocztom sztandarowym, delegacjom, młodzieży, rodzinom i mieszkańcom– powiedział Jarosław Litwin, burmistrz Lęborka.
W mszy i uroczystości wzięła udział kompania honorowa 1. Lęborskiego Batalionu Zmechanizowanego im. gen. Jerzego Jastrzębskiego.
II Patriotyczny Bieg
Drugim elementem obchodów Narodowego Dnia Żołnierzy Wyklętych w Lęborku II Patriotyczny Bieg im. Jana Skorba w Parku Chrobrego. Był on jednym z „Wyklętych”, podczas II wojny światowej uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r., był kawalerzystą, członkiem konspiracji, dowódcą oddziału partyzanckiego, odznaczonego m.in. Krzyżem Virtuti Militari V klasy, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Krzyżem Walecznych. W latach sześćdziesiątych XX wieku związał swoje losy z ziemią lęborską. Zmarł w 1988 r. w Bydgoszczy, a został pochowany na cmentarzu w Lęborku. Więcej o biegu czytaj:
W hołdzie bohaterom
Lęborskie obchody jako wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za ich niezłomną postawę, ofiarę oraz wierność idei niepodległego państwa polskiego.
Przypomnijmy, że Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, będący wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązanie do tradycji niepodległościowych, jest obchodzony w Polsce od 2011 roku. Ustawę o ustanowieniu święta skierował do Sejmu RP śp. prezydent RP Lech Kaczyński.
Data obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych nie jest przypadkowa – 1 marca 1951 roku w więzieniu na warszawskim Mokotowie po pokazowym procesie z polecenia władz komunistycznych strzałem w tył głowy zamordowano przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – płk. Łukasza Cieplińskiego („Pług”, „Ludwik”) i jego towarzyszy walki – Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel. Aresztowano ich w czasie od listopada 1947 do lutego 1948 r. Przeszli wyjątkowo barbarzyńskie śledztwo. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej od 1945 r. dzieło Armii Krajowej. Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu.
Sprzeciwili się sowietyzacji Polski
Żołnierze Wyklęci byli żołnierzami polskiego powojennego podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, którzy stawiali opór sowietyzacji Polski i podporządkowaniu jej ZSRR. Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120-180 tysięcy.
Sformułowanie „Żołnierze Wyklęci” powstało w 1993 roku. Po raz pierwszy zostało użyte w tytule wystawy „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.”, zorganizowanej przez Ligę Republikańską na Uniwersytecie Warszawskim. Jego autorem był Leszek Żebrowski.
Źródło: UM w Lęborku
