Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które spowodowało uraz lub śmierć i nastąpiło w związku z pracą. W niektórych branżach wystarczy chwila nieuwagi, aby doszło do nieszczęścia. Szczególnie letnie upały sprzyjają dekoncentracji i wypadkom przy pracy. Co zrobić, gdy tak się już stanie?
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w Polsce w pierwszym kwartale 2023 r. w wypadkach przy pracy poszkodowanych zostało 14300 osób, w tym 40 podczas pracy zdalnej. To o 28,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Liczba poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych wyniosła 32 osoby, a w wypadkach ciężkich 62 osoby. To wzrost odpowiednio o 10,3 proc. i 19,2 proc. W województwie pomorskim do końca marca tego roku poszkodowanych w wypadkach przy pracy zostało 819 osób. Dwie osoby zmarły.
Wypadki najczęściej zdarzały się w górnictwie i wydobywaniu, dostawie wody, gospodarowaniu ściekami i odpadami oraz rekultywacji, a także w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej. Najmniej narażeni byli informatycy. Ponad 40 proc. wypadków spowodowanych było nieprawidłowym zachowaniem pracownika. Dominującą grupą wydarzeń, które powodowały urazy było uderzenie w nieruchomy obiekt. Prawie 79 proc. poszkodowanych w wypadkach przy pracy doznało urazu kończyn.
Ubezpieczony, który ulegnie wypadkowi w pracy może liczyć na jednorazowe odszkodowanie, które w wypadku śmierci należy się także członkom rodziny, a także na rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową i dodatek pielęgnacyjny. Rodzina zmarłego może otrzymać rentę rodzinną. Świadczenia mogą otrzymać zatrudnieni na umowę o pracę, osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, a także zatrudnieni na umowę agencyjną bądź umowę zlecenie. Kwota świadczenia zależy od wysokości zarobków i stażu pracy. W przypadku zwykłej renty, ubezpieczony musi wykazać pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy, natomiast w przypadku rent wypadkowych świadczenie przysługuje nawet, gdy wypadek wydarzy się w pierwszym dniu pracy.
Należy pamiętać, że aby ubiegać się o świadczenie wypadkowe trzeba złożyć wymagane dokumenty, m.in. protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku, który wystawia pracodawca. Do wniosku należy również dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia. ZUS, jeżeli uzna, że dokumenty te są niewystarczające bądź istnieje jakaś niejasność, może w celu ustalenia pełnych okoliczności wypadku zażądać od zakładu pracy lub poszkodowanego dodatkowych wyjaśnień.
Osoby, które pracują w szarej strefie często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji na jakie narażają siebie i swoją rodzinę. W razie nieszczęścia nie przysługuje im żadne świadczenie wypadkowe. W praktyce oznacza to, że zostanie bez środków do życia i bez możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia.
Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych / Oddział w Gdańsku
