Za nami wielkosobotnie święcenie pokarmów. W koszyczkach tradycyjnie znalazły się m.in. chleb, jajka, mięso, sól, chrzan czy baranek. Zawartość święconki na stół wielkanocny ma swoją głęboką symbolikę, którą warto znać.
W Wielką Sobotę, nie tylko przychodzimy do kościoła, aby pobłogosławić wielkanocne pokarmy. W tradycji Kościoła katolickiego jest to dzień ciszy i zadumy po śmierci Chrystusa. Dziś nie sprawuje się Eucharystii. Wierni trwają na adoracji Najświętszego Sakramentu w grobie Pańskim. Późnym wieczorem odprawiana jest Msza Wigilii Paschalnej, należąca już do liturgii Niedzieli Wielkanocnej.
– Dla chrześcijanina świętowanie nie ogranicza się tylko do pobytu w kościele, do Mszy Świętej, co jest oczywiście najważniejsze, ale przekłada się na nasze życie rodzinne we własnych domach – mówi o. Robert Wołyniec, proboszcz parafii św. Jakuba Apostoła w Lęborku. – Dzieje się tak, ponieważ chcemy dalej trwać w radości ze zmartwychwstania. Spotykamy się w gronie rodzinnym na cześć Pana Jezusa, na cześć Jego zmartwychwstania i ten fakt daje nam nadzieję na życie wieczne.
Świętowanie zmartwychwstania Jezusa rozpoczyna się w Niedzielę Wielkanocną po procesji rezurekcyjnej. W domach spożywana jest święconka, czyli koszyczek z pokarmem, poświęconym w kościele dzień wcześniej. Jest to nierozłączna część polskiej tradycji wielkanocnej, a wszystko, co znajduje się w koszyku ma swoje głębokie znaczenie.
– Tak jak ważne dla Świąt Bożego Narodzenia jest zasiadanie przy stole wigilijnym, tak podczas Świąt Wielkanocnych ważna jest tradycja spotkania przy śniadaniu wielkanocnym – podkreśla o. Robert Wołyniec. Te potrawy, które przynosimy do kościoła, tzw. święconkę w Wielką Sobotę, później dzielimy się i spożywamy wspólnie z rodziną w Poranek Zmartwychwstania.
A dzielimy m.in. chleb, który symbolizuje Ciało Chrystusa, ale również obfitość i pomyślność. Jajka oznaczają odradzające się życie tzn. przejście ze śmierci do życia. Sól jest symbolem prostoty życia, a chrzan oznacza siłę. Wyroby mięsne, w tym wędlina i kiełbasa mają przynieść płodność i dostatek.
Poniżej prezentujemy listę pokarmów znajdujących się w tradycyjnej święconce wraz z ich symbolicznym znaczeniem:
Baranek – symbol zwycięstwa życia nad śmiercią
Chleb – symbol ciała Chrystusa i pokarmu dla duszy, a także obfitości i pomyślności
Mięsa, wędliny – symbol nawiązujący do ofiary składaną kiedyś na święto paschy i dobrobytu
Sól – oznaczająca oczyszczanie, odpędzanie zła, ochronę przed zepsuciem
Ciasto (najlepiej własnego wypieku) – symbol doskonałości i umiejętności
Chrzan – symbolizuje siłę i krzepę, niektórzy w jego cierpkim smaku dopatrują się nawiązania do Męki Pańskiej
Ser – symbol przyjaźni człowieka ze zwierzętami i jego dobrej relacji z przyrodą
Masło – symbol dostatku
Naczynie z wodą – symbol Ducha Świętego i przygotowania do życia wiecznego
Alegoryczne znaczenie można przypisać również ozdobom koszyczka wielkanocnego:
Biała serwetka – nawiązanie do czystości i chrztu
Bukszpan, barwinek, zielone gałązki – radość ze zmartwychwstania i nadzieje na niekończące się życie
Kurczaczek – symbol radości i odrodzenia
Zajączek – jest to raczej symbol świecki, chociaż spotyka się też interpretację, że zwierzę owo jako pierwsze zobaczyło zmartwychwstałego Chrystusa, reprezentuje płodność i obfitość.
