We wtorek, 10 listopada, w przededniu Narodowego Święta Niepodległości, samorządowcy, żołnierze i mieszkańcy oddali hołd działaczom Polskiej Rady Ludowej, w tym Szczepanowi Graczowi – jednemu z najważniejszych przedstawicieli polskiego ruchu niepodległościowego w regionie. Upamiętnieni ponad sto lat temu odważnie walczyli o przyłączenie ziemi lęborskiej do odradzającej się Polski. W miejscach pamięci zapłonęły symboliczne znicze przypominając o odwadze, poświęceniu i cenie, jaką przyszło zapłacić za walkę o polskość.
Znicze pod tablicą na ul. Targowej
Jak przekazał Urząd Miejski w Lęborku, znicze zostały zapalone pod tablicą Polskiej Rady Ludowej przy ul. Targowej 48. To miejsce, gdzie w 1919 roku, w duchu odradzającej się niepodległości, działacze spotykali się, by krzewić polskość na ziemi lęborskiej.
– Spotykamy się na uroczystości upamiętnienia działaczy Polskiej Rady Ludowej, którzy właśnie w tym budynku przy ulicy Targowej zbierali się, by promować ideę włączenia ziemi lęborskiej do Polski. Za tę niebezpieczną działalność członkowie rady zapłacili wysoką cenę – powiedział zastępca burmistrza Krzysztof Król.
W uroczystościach uczestniczyli także wicestarosta lęborski Adrian Wenta, delegacja Morskiej Jednostki Rakietowej w Siemirowicach, delegacja Lęborskiego Klubu Przedsiębiorców z przewodniczącym Piotrem Haczykiem, prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (ZKP) w Lęborku Ryszard Wenta, Zbigniew Cybula z Koła nr 6. Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, mieszkańcy. Wartę wystawił 1. Lęborski Batalion Zmechanizowany im. gen. Jerzego Jastrzębskiego.
CZYTAJ TEŻ: Dzieci z Przedszkola nr 1 w Lęborku uczciły Narodowe Święto Niepodległości [ZDJĘCIA]
O Polskiej Radzie Ludowej
1 stycznia 1919 r., m.in. z inicjatywy Szczepana Gracza, odbył się w Lęborku legalny wiec Polaków z miasta i okolic, na którym zdołano formalnie zawiązać polską Powiatową Radę Ludową. Na jej czele stanął Stefan Hazuka. Wyraziła ona zdecydowany sprzeciw wobec niemieckiej zwierzchności nad ziemią lęborską i proklamowała chęć jej przyłączenia do odrodzonej Polski.
Tuż po ogłoszeniu programu członkowie rady zostali spacyfikowani i rozpędzeni przez policję. Wśród osób, które powołały do życia Polską Radę Ludową w Lęborku, byli Stefan Hazuka, Józef Kustusz, Józef Paszke, kupiec Gackowski, Bernard Werra i Jan Styp-Rekowski. Do działaczy propolskich zaliczał się także Michał Koszałka.
Już 11 stycznia 1919 r. wprowadzono przepisy pozwalające przy pacyfikacji polskich żądań używać nie tylko policji, ale też wojska. Zakazano zgromadzeń, prowadzono rewizje w mieszkaniach, aresztowano wielu obywateli polskich, w tym Szczepana Gracza, którego więziono najpierw w Lęborku, potem przeniesiono z częścią aresztowanych do więzienia w Słupsku i oskarżony o zdradę.
Naciski Naczelnej Rady Ludowej w Gdańsku oraz interwencja dyplomatyczna Tymczasowego Rządu Polskiego sprawiły, że po prawie dwóch miesiącach aresztu i śledztwa w Słupsku wycieńczonych aresztantów wypuszczono. Ostatecznie Lębork pozostał pod niemieckim panowaniem do 1945 r.
CZYTAJ TEŻ: „Przystanek Niepodległa 2025”. W Lęborku uczczą pamięć majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala” [ZDJĘCIA]
Znicze pod tablicą na Osiedlu Roszarniczym
Symboliczne światła pamięci zapalono również na Osiedlu Roszarniczym przy tablicy poświęconej polskiemu działaczowi niepodległościowemu, ks. Szczepanowi Graczowi
Był on powiatowym lekarzem weterynarii w Lęborku, całym sercem zaangażowanemu w działalność propolską, który wraz ze Stefanem Hazuką, Józefem Kustuszem, Józefem Paszke, Bernardem Werrą, Janem Styp-Rekowskim i innymi działaczami, ryzykował wszystko dla polskości.
– Mało jest takich miejsc w Lęborku, gdzie możemy jak tutaj dotknąć budzącej się w 1918 roku niepodległości. Lekarz weterynarii a później ksiądz Szczepan Gracz żył i pracował w naszym mieście przez kilka lat i stał się liderem polskiej mniejszości niepodległościowej w Lęborku. Jesteśmy tutaj, bo chcemy pamiętać o tym bohaterze i cieszę się, że od dwóch lat robimy to regularnie w ramach Narodowego Święta Niepodległości – podkreślił zastępca burmistrza Krzysztof Król.
CZYTAJ TEŻ: Medal od ministra kultury i dziedzictwa narodowego dla lęborskich harcerzy z okazji Święta Niepodległości [ZDJĘCIA / WIDEO]
O miejscach pamięci w Lęborku
Tablica przy ulicy Targowej została odsłonięta 9 listopada 2009 roku w 90. rocznicę proklamowania Polskiej Rady Ludowej w Lęborku.
W nawie bocznej Kościoła św. Jakuba Apostoła w Lęborku znajduje się tablica pamiątkowa z wizerunkiem twarzy i krótkim życiorysem księdza, doktora weterynarii Szczepana Gracza z 24 listopada 1984 r.
W 1991 r. nazwano jego imieniem jedną z ulic w Lęborku, a rok później, w 50. rocznicę męczeńskiej śmierci, odsłonięto kamienny obelisk ku czci Szczepana Gracza.
CZYTAJ TEŻ: Niezwykła rekonstrukcja historyczna w Lęborku przyciągnęła tłumy [ZDJĘCIA / WIDEO]
Capstrzyk Niepodległości przy pomniku gen. Sosabowskiego
Także 10 listopada, w przeddzień Narodowego Święta Niepodległości, o godz. 17.00 przy pomniku gen. Stanisława Sosabowskiego przy ul. Armii Krajowej zaplanowano uroczysty Capstrzyk Niepodległości. To okazja do oddania hołdu bohaterom, którzy walczyli o wolność naszej Ojczyzny.
Główne uroczystości – 11 listopada
Kulminacja obchodów nastąpi w środę, 11 listopada w Narodowe Święto Niepodległości. Uroczystości rozpoczną się o godz. 10:00 mszą świętą w Sanktuarium św. Jakuba Apostoła. Po nabożeństwie ulicami miasta przejdzie patriotyczny przemarsz pod Obelisk Niepodległości na Skwerze Orła Białego. W tym miejscu odbędzie się oficjalna uroczystość z udziałem władz miasta. Więcej o tym czytaj:
Lębork będzie świętował 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości
Zaśpiewają patriotyczne pieśni
Zwieńczeniem tegorocznych obchodów będzie wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych w Kinie Fregata, które rozpocznie się o godz. 13:00. Więcej o tym czytaj:
Narodowe Święto Niepodległości. Wspólne Śpiewanie Pieśni Patriotycznych w Kinie Fregata w Lęborku
Źródło: Urząd Miejski w Lęborku / Starostwo Powiatowe w Lęborku
